Politechnika Krakowska rozpoczyna współpracę ze  Związkiem Samorządów Polskich. Dzięki porozumieniu, podpisanemu 30 kwietnia 2026 r. w Sali Senackiej PK, z eksperckiego wsparcia uczelni będzie mogło korzystać ponad 160 gmin i powiatów, zrzeszonych w stowarzyszeniu. Umowę – w obecności przedstawicieli władz samorządowych gmin zrzeszonych w ZSP – sygnowali rektor PK prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata i Adam Ciszkowski, prezes Związku Samorządów Polskich, burmistrz Halinowa.           Porozumienie otwiera drogę do wielopłaszczyznowej współpracy w obszarach badań naukowych, analiz, ekspertyz, działalności dydaktycznej i szkoleniowej. Jej nadrzędnym celem jest wspieranie rozwoju jednostek samorządu terytorialnego poprzez wykorzystanie potencjału eksperckiego uczelni oraz wypracowywanie innowacyjnych rozwiązań odpowiadających na aktualne wyzwania społeczno-gospodarcze polskich gmin. – To nie tylko deklaracja intencji, ale realne otwarcie na współpracę łączącą potencjał naukowy Politechniki z praktycznymi potrzebami polskiej administracji lokalnej. Chcemy wspólnie tworzyć rozwiązania, które poprawią jakość życia mieszkańców - od infrastruktury, przez środowisko, po inteligentne zarządzanie przestrzenią – mówi prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata, rektor Politechniki Krakowskiej.     Wśród 164 członków Związku Samorządów Polskich są m.in. gminy: Tomaszów Lubelski, Łomża, Ostrołęka, Tomaszów Mazowiecki, Stalowa Wola, Ząbki, Rypin, Zakliczyn, Przysucha, Potworów, Halinów, Sulejówek, Ogrodzieniec, Myszków, Radom, Nakło nad Notecią, Maciejowice, Otwock, Lublin, Żywiec, Siemianowice Śląskie, Myślenice, Brzesko, Bobowa, Ostrów Mazowiecki, Garwolin, Żabia Wola, Giżycko, Bochnia, Świebodzin, Żagań, Dobigniew, Szczecinek, Opole Lubelskie, Łosie czy Ostrołęka.     Dołączają do innych samorządów (zwłaszcza Małopolski, Podkarpacia, Śląska, Świętokrzyskiego, Mazowsza, Lubelszczyzny), z którymi  Politechnika ma już zbudowane mocne partnerskie relacje.     Wspólna oferta dla samorządów     Porozumienie skupia się na kluczowych z punktu widzenia gmin zagadnieniach, takich jak: Inżynieria Lądowa i Budownictwo Ochronne - nowoczesne szkolenia i doradztwo w zakresie budownictwa ochronnego oraz bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej prowadzone przez wybitnych ekspertów Wydziału Inżynierii Lądowej PK. Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska - problematyka gospodarki odpadami, odzysku surowców wtórnych oraz autorski poradnik: „Wytyczne dla technologii gromadzenia, odbioru i transportu odpadów komunalnych” przygotowany przez specjalistów Wydziału Inżynierii Środowiska i Energetyki PK. Architektura i Urbanistyka - wsparcie w zakresie zagospodarowania przestrzennego, urbanistyki oraz kształtowania architektury krajobrazu, poparte konkretnymi przykładami realizacji tego typu dokonywanych przez naukowczynie i naukowców Wydziału Architektury PK.   Politechnika Krakowska deklaruje organizację wspólnych zespołów badawczych, szkoleń, webinarów, konferencji, a także zapewnienie opieki nad praktykami i stażami studenckimi na rzecz zrzeszonych gmin. Co istotne, szczegółowe projekty, takie jak np. analizy czy prace koncepcyjne, realizowane będą w ramach odrębnych umów. Studenci Politechniki będą mieli okazję tworzyć opracowania jako element zajęć projektowych czy prac dyplomowych.     – Politechnika Krakowska ma ogromny potencjał naukowy, dzięki któremu realizuje wiele projektów wspólnie z samorządami. Chcemy korzystać z tego wsparcia i razem rozwiązywać problemy - legislacyjne, infrastrukturalne, transportowe oraz wszelkie inne, w których Politechnika może być dla nas filarem – mówi Adam Ciszkowski, prezes Związku Samorządów Polskich i burmistrz Halinowa.     Wsparcie eksperckie     Politechnika Krakowska realizuje działania wspierające samorządy w kluczowych obszarach takich jak np. bezpieczeństwo. W zakresie infrastruktury ochronnej uczelnia prowadzi szkolenia skierowane dla samorządowców dot. obowiązku zapewnienia mieszkańcom miejsc schronienia. Specjaliści uczelni włączyli się też do działań w zakresie oceny infrastruktury drogowej i mostowej na terenach dotkniętych powodziami. Nasi eksperci prowadzą szkolenia online dla pracowników wszystkich podmiotów, które zajmują się bezpieczeństwem infrastruktury przeciwpowodziowej w Polsce.     We współpracy z gminą Zakliczyn, międzynarodowy zespół studentów (także z Politechniki Krakowskiej) pod opieką naukowców PK wypracował koncepcje urbanistyczne wspierające rozwój turystyki oraz pomysły na kładkę przez rzekę Dunajec. Wspólnie z Miejskim Przedsiębiorstwem Oczyszczania w Krakowie studenci PK pomogli zaprojektować „altanę śmietnikową przyszłości” (bardziej estetyczne, większe, w duchu zrównoważonego rozwoju). Studenci projektowali też np. sygnalizację świetlną w Miechowie.     Ponadto Politechnika Krakowska współpracowała z gminami: Wieliczka, Biały Dunajec, Toruń, Mielec, Rabka, Żywiec i wieloma innymi.     Perspektywy na przyszłość     Politechnika Krakowska odpowiada na wyzwania polskich samorządów, oferując wsparcie eksperckie w transformacji energetycznej, Smart City, ochronie środowiska i zarządzaniu przestrzenią. Uczelnia dostarcza narzędzia cyfrowe (GIS, Big Data), audyty techniczne oraz analizy ruchu i bezpieczeństwa. Współpraca z gminami obejmuje także realizację tematów studenckich, co pozwala młodym inżynierom testować wiedzę w praktyce, a samorządom - zyskać świeże pomysły.     Priorytetami w tej chwili są bezpieczeństwo i obrona cywilna. Prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata podkreśla, że Politechnika Krakowska chce łączyć naukę z nowoczesnym patriotyzmem. – Dysponując wiedzą ekspercką naukowców i potencjałem studentów, nasza uczelnia będzie wspierać polskie samorządy poprzez ekspertyzy, analizy oraz szkolenia. Nasze kompetencje inżynierskie w zakresie m.in. budownictwa i architektury, obiektów zbiorowej ochrony transportu, infrastruktury krytycznej, systemów logistycznych i cyberbezpieczeństwa będą niezwykle pomocne w dalszych działaniach przyczyniając się do przygotowania polskich samorządów do sytuacji kryzysowych – mówi rektor PK.     Poza rektorem Szaratą Politechnikę Krakowską reprezentowali: mgr Monika Firlej (pełnomocniczka rektora ds. współpracy z samorządami), prof. dr hab. inż. Agnieszka Generowicz, dr hab. inż. Piotr Woźniczka, prof. PK, dr hab. inż. arch. Michał Krupa, prof. PK oraz dr inż. Michał Kołaczkowski.     Delegacja samorządowa składała się z następujących osób: Adam Ciszkowski (burmistrz Halinowa), Dawid Chrobak (burmistrz Zakliczyna), Krzysztof Sobczak (wójt Gminy Wieniawa), Robert Czerniak (dyrektor Biura Związku Samorządów Polskich).     Pełna oferta współpracy z PK dla samorządów     Na zdj. od lewej: dr hab. inż. arch. Michał Krupa, prof. PK, Dawid Chrobak, prof. dr hab. inż. Agnieszka Generowicz, mgr Monika Firlej, Adam Ciszkowski, prof. dr hab. inż. Andrzej Szarata, dr hab. inż. Piotr Woźniczka, prof. PK, dr inż. Michał Kołaczkowski, Krzysztof Sobczak i Robert Czerniak. Fot.: Jan Zych.     (jp)

  64. Euforyczny Rajd Politechniki Krakowskiej w tym roku zawita do Kiczyc! Program zawiera sport, quizy, dyskotekę, yogę i koncerty - na scenie rajdowej wystąpią zespoły Lil’Bit, Szumy i VIDEO. Rajd jest najstarszą w Polsce imprezą turystyczną w klasie rajdów górskich, która odbywa się nieprzerwanie już od przeszło 60 lat. W swojej historii Rajdy zasięgiem objęły całe południe Polski, studenci przemierzali Beskidy, Pieniny, Gorce oraz Bieszczady. Każdy Rajd ma swoją unikalną nazwę - tradycją stało się używanie nazw zaczynających się wyłącznie od litery E.          – Organizowany przez społeczność akademicką Politechniki Krakowskiej Rajd zrzesza studentów, absolwentów i pracowników uczelni poprzez aktywność turystyczną i kulturową. Rajd PK, który jest najstarszą w Polsce imprezą turystyczną w klasie rajdów górskich, odbył się po raz pierwszy w kwietniu 1962 r. Jego inicjatorem był student PK, ówczesny wiceprzewodniczący Rady Uczelnianej ZSP i przewodniczący Komisji Sportu i Turystyki - Kazimierz Flaga, który 40 lat później został rektorem uczelni – mówi Łukasz Bolanowski, szef Sekcji Promocji 64. Rajdu Politechniki Krakowskiej. W dotychczasowej historii rajdu nie odbył się tylko jeden - w 1983 roku z powodu stanu wojennego. Rajdy odbywały się nawet w pandemii - dwie edycje miały formę on-line.     Rajdy w swojej historii zasięgiem objęły całe południe Polski w paśmie Karpat: Od Bramy Morawskiej po granicę z Ukrainą. Studenci przemierzali Beskidy, Pieniny, Gorce oraz Bieszczady. Od trzeciego rajdu utarł się zwyczaj nadawania każdemu kolejnemu indywidualnej nazwy. Po kilku latach tradycją stało się używanie nazw zaczynających się wyłącznie od litery E. Pierwszy "E..." rajd był Ekskluzywny, kolejny Elegancki, a potem studenci i studentki całkiem oddali się jeździe bez trzymanki: Epicki, Ekonomiczny, Elficki, Ekstraligowy,  Elektryczny, Europaletowy, Endorfinowy, Erupcyjny, Estradowy, Edeński, Ezoteryczny, Energetyczny, E-learningowy, Ekstrawagancki i Ekscentryczny. W ubiegłym roku Rajd był Egzotermiczny.     Tegoroczny 64. Rajd Politechniki Krakowskiej (1-3 maja) będzie Euforyczny i zawita do Kiczyc. – Jedziemy na Śląsk Cieszyński, bo jest tam dużo fajnych tras górskich. W sumie będzie ich 5, czyli więcej niż rok temu, bo mamy większą frekwencję. Zaplanowaliśmy je we współpracy PTTK. Trasy mają zróżnicowany poziom trudności, ale wszystkie spotykają się w tym samym miejscu, czyli w schronisku PTTK na Błatniej – mówi Łukasz Bolanowski.     W tym roku w Rajdzie Politechniki Krakowskiej weźmie udział około 300 osób - niektórzy z nich to stali bywalcy, którzy biorą udział w wydarzeniu od kilkudziesięciu lat. Rajd to wydarzenie kierowane nie tylko do społeczności akademickiej uczelni - w zaplanowanych koncertach mogą uczestniczyć również osoby z okolicznych miejscowości, a samo przedsięwzięcie dobrze wpisuje się w harmonogram lokalnych inicjatyw i wydarzeń kulturalnych odbywających się w regionie.     Harmonogram 64. Euforycznego Rajdu Politechniki Krakowskiej:   1 MAJA 10:00 - 13:00 Przyjazd uczestników 13:00 - 16:00 Turniej siatkówki / turniej flanek 16:00 - 18:00 Podchody 18:00 - 20:00 PK quiz 20:00 - 22:00 Dyskoteka / karaoke i śpiewogranie / kino letnie 2 MAJA 10:00 - 10:30 Taneczna pobudka 10:30 - 11:00 Yoga 11:00 - 12:00 Przeciąganie liny / MAM TALENT 12:00 - 13:30 Quiz muzyczny 13:30 - 14:30 Konkurs na kociołek / budowanie z puszek / zawody w bumperballach 14:30 - 16:00 Zabójczy bieg 16:00 - 17:00 BINGO! 17:00 - 18:00 Otwarcie bram koncertu 18:00 - 22:30 Koncerty 3 MAJA 10:00 - 11:00 Taneczna pobudka 11:00 - 12:00 Tradycyjna grochówka 12:00 Zamknięcie bram Rajdu, wyjazd autokarów     Góry, zabawa i dobre towarzystwo - to znaki rozpoznawcze Rajdu Politechniki Krakowskiej. Na zdjęciach wspomnienia z 63. Egzotermicznego Rajdu PK w Niedzicy. Fot.: Jan Zych.       Zakup rajdowych biletów wciąż trwa, będzie otwarty do samego startu rajdu lub wcześniejszego wyczerpania miejsc. Więcej informacji można znaleźć na profilach społecznościowych Rajdu - Facebook i Instagram.   (jp)

W dniach 23-24 kwietnia 2026 roku na Politechnice Krakowskiej odbyła się 11. edycja Międzynarodowej Konferencji Naukowo-Technicznej MATBUD 2026 Material Problems in Civil Engineering. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Katedrę Inżynierii Materiałów Budowlanych Wydziału Inżynierii Lądowej i po raz pierwszy realizowane było we współpracy z partnerem zagranicznym Uniwersytetem w Nantes, Francja. Konferencja odbyła się pod honorowym patronatem JM Rektora Politechniki Krakowskiej Andrzeja Szaraty oraz pod auspicjami: Sekcji Inżynierii Materiałów Budowlanych Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej PAN oraz Komisji Budownictwa Krakowskiego oddziału PAN.MATBUD od lat stanowi jedno z najważniejszych forów wymiany wiedzy i doświadczeń w obszarze inżynierii materiałów budowlanych. Tegoroczna edycja potwierdziła rosnące znaczenie badań nad zrównoważonym budownictwem oraz nowoczesnymi materiałami konstrukcyjnymi o obniżonym śladzie węglowym.     Zakres tematyczny i program konferencji   Program konferencji obejmował szeroki zakres zagadnień związanych z projektowaniem, wytwarzaniem i oceną właściwości materiałów budowlanych. Do głównych obszarów tematycznych należały m.in.: nowoczesne i alternatywne spoiwa cementowe, kompozyty cementowe i materiały zaawansowane, materiały pochodzące z odpadów oraz gospodarka o obiegu zamkniętym, materiały bio-pochodne i drewniane, trwałość materiałów budowlanych i ich odporność na czynniki środowiskowe, materiały energooszczędne i niskoemisyjne, technologie samonaprawiające się (self-healing), badania eksperymentalne i modelowanie właściwości materiałów.   W tegorocznej edycji szczególnie widoczny był wyraźny zwrot w kierunku rozwiązań proekologicznych. Liczne prace dotyczyły geopolimerów, materiałów alkalicznie aktywowanych oraz wykorzystania odpadów przemysłowych jako składników materiałów konstrukcyjnych, co wpisuje się w globalne trendy dekarbonizacji sektora budownictwa.   Uczestnicy i zasięg międzynarodowy   Konferencja miała wyraźnie międzynarodowy charakter. W MATBUD 2026 udział wzięło 120 przedstawicieli środowiska naukowego i przemysłowego z licznych krajów Europy oraz innych regionów świata. Wśród zagranicznych ośrodków naukowych szczególnie licznie reprezentowane były instytucje z Francji, w tym m.in.: współorganizatorzy z Nantes Université, Université de Toulouse, Université de Lille, Centrale Lille, Université de Bordeaux, a także ośrodki badawcze z innych krajów, takich jak: Włochy (m.in. Politecnico di Torino), Niemcy, Czechy, Litwa, Łotwa i Tajwan. Konferencja MATBUD 2026 zgromadziła szerokie grono uczestników reprezentujących wiodące krajowe ośrodki naukowe zajmujące się inżynierią materiałów budowlanych. W wydarzeniu udział wzięli przedstawiciele krajowych ośrodków naukowych m.in.: Politechnika Warszawska, Politechnika Wrocławska, Politechnika Śląska, Politechnika Poznańska, Politechnika Lubelska, Politechnika Świętokrzyska, a także jednostki badawcze i instytuty związane z inżynierią lądową - Instytut Techniki Budowlanej i Sieć Badawcza Łukasiewicz.   Tak szeroka reprezentacja uczelni technicznych międzynarodowych i krajowych potwierdza rosnącą rangę konferencji oraz jej znaczenie jako platformy międzynarodowej współpracy naukowej. Łącznie zgłoszono 90 abstraktów, z których 66 po recenzjach członków Komitetu Naukowego przyjęto do wygłoszenia. Wszystkie prace zaprezentowano w ramach 10 sesji tematycznych.   Wykład plenarny i wydarzenia specjalne   Ważnym punktem programu był wykład plenarny prof. Martina Cyra (Université de Toulouse), uznanego specjalisty w zakresie materiałów cementowych i technologii niskoemisyjnych. Jego wystąpienie dotyczyło wyzwań i kierunków rozwoju betonów niskoemisyjnych oraz możliwości ich wdrażania w praktyce inżynierskiej.   Konferencja MATBUD miała swoją inaugurację w 1996 roku a tym samym w tym roku obchodzi swoje 30 lecie. Spotkanie było również okazją do uhonorowania wybitnych postaci środowiska naukowego. Szczególne wyróżnienie otrzymali prof. Lech Czarnecki, pełniący funkcję honorowego Przewodniczącego Komitetu Naukowego oraz prof. Jacek Śliwiński – Honorowy członek Komitetu Organizacyjnego - osoby, które odegrały kluczową rolę w tworzeniu i rozwoju konferencji MATBUD od jej pierwszej edycji.   11 edycja konferencji MATBUD potwierdziła wysoką pozycję Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Krakowskiej jako ważnego ośrodka badań w zakresie materiałów budowlanych. Wydarzenie zgromadziło liczne grono ekspertów z całego świata, oferując wysoki poziom merytoryczny oraz inspirującą atmosferę do dyskusji naukowej. Konferencja MATBUD od lat gromadzi młodych pracowników nauki, a także w tegorocznej edycji licznie uczestniczyli debiutujący na konferencyjnych mównicach badacze rozpoczynający swoją działalność naukową. Do sukcesu konferencji przyczynia się również fakt, że Kraków ze swoją historyczną aurą i wiosenną atmosferą stanowi wyjątkowo atrakcyjne miejsce dla międzynarodowych spotkań naukowych.   MATBUD 2026 nie tylko podsumował aktualny stan wiedzy w dziedzinie inżynierii materiałów budowlanych, ale także wyznaczył kierunki dalszych badań, szczególnie w obszarze zrównoważonego rozwoju i innowacyjnych technologii materiałowych.              Przewodnicząca komitetu naukowego: dr hab. inż. Izabela Hager, prof. PK Organizatorzy Konferencji MATBUD: Wydział Inżynierii Lądowej, Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych (L02): Przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego - dr inż. Aneta Nowak-Michta, Edytor materiałów konferencyjnych - dr hab. inż. Elżbieta Stanaszek-Tomal Prof. PK, dr inż. Dominika Dębska, dr hab. inż. Tomasz Tracz, Prof. PK, dr hab. inż. Tomasz Zdeb, Prof. PK, dr inż. Katarzyna Mróz, dr inż. Mateusz Sitarz, mgr inż. Justyna Gajda-Brud, inż. Katarzyna Jankowska, mgr inż. Marcin Różycki, mgr inż. Marcin Piechaczek, studenci SKN Footprint - Maria Mól, Marta Kitzberger, Marcel Helik Uniwersytet w Nantes Laboratoire GeM: dr hab. inż. Marta Choińska-Colombel, Prof. Ouali Amiri, Prof. Nordine Leklou. Partner wydarzenia: Holcim, Master Builder Solution   Fot. Jan Zych    {fastsocialshare}

  Polski diatomit wraca do rynkowej gry dzięki innowacjom z Politechniki Krakowskiej! Poszukiwany w świecie naturalny surowiec o szerokiej palecie zastosowań – w ochronie środowiska, ekologicznym rolnictwie i budownictwie, sektorze bezpieczeństwa i przemyśle – jest wydobywany w Polsce, ale nawet na krajowym rynku rodzime produkty przegrywały dotąd konkurencję z importowanymi. Dzięki innowacjom, opracowanym przez naukowców z Krakowa,  jedyna w kraju kopalnia diatomitu w Jaworniku Ruskim na Podkarpaciu zyskała nowe życie i skutecznie odzyskuje rynek. Konkurencyjność kopalni zwiększają oparte na politechnicznych wynalazkach unowocześnione linie produkcyjne i nowatorskie produkty – sorbenty i dodatki diatomitowe do farb, lakierów oraz materiałów dla rolnictwa.     – Zyskaliśmy masę nowych klientów, także z branż, z którymi dotąd w ogólne nie współpracowaliśmy. Nasze portfolio wzbogaciło się też o nowe usługi. W ciągu 2 lat przychody przedsiębiorstwa wzrosły o ponad 60 procent – podsumowuje współpracę z krakowskimi naukowcami Krzysztof Smoroń, prezes zarządzającego kopalnią Specjalistycznego Przedsiębiorstwa Górniczego Górtech sp. z o.o.   Naukowe innowacje dla polskiej konkurencyjności   Diatomit jest jednym z ciekawszych materiałów naturalnych, wykorzystywanych w przemyśle. To zwięzła skała osadowa, której głównym składnikiem są szkieleciki okrzemek, zbudowane z bezpostaciowej krzemionki – opalu. Diatomity znajdują szerokie zastosowanie jako materiały filtracyjne, sorbenty o wysokich właściwościach chłonnych, nośniki środków ochrony roślin i katalizatorów, materiały termoizolacyjne i polerskie. Na polskim rynku używane są w procesach filtracji i oczyszczania w przemyśle chemicznym i spożywczym (np. filtracja piwa), a także w produkcji materiałów izolacyjnych i dźwiękochłonnych.     Granulat diatomitowy często wykorzystuje się też jako sorbent, pochłaniający substancje niebezpieczne dla środowiska i ludzi (np. ropopochodne) przy awaryjnych wyciekach olejów, paliw, chemikaliów, farb – na drogach, stacjach benzynowych, pasach startowych lotnisk, fabrykach, warsztatach, w przypadku powstawania rozlewisk na wodzie itp. Jest też stosowany w rolnictwie –  jako nośnik pestycydów czy ściółka dla zwierząt domowych.     – Choć mamy w kraju kopalnię diatomitu to surowce diatomitowe, powszechnie wykorzystywane na naszym rynku, w większości pochodziły z importu – z USA, Danii, Niemiec, a nawet Meksyku. Pomimo 40-letniego doświadczenia oraz rosnącego zainteresowania diatomitem ze strony wielu gałęzi przemysłu, przez lata zakład z Podkarpacia w nie był w stanie w pełni sprostać wymaganiom rynku, w szczególności w zakresie zaawansowanych technologii mielenia, kalcynacji oraz odpowiedniej obróbki surowca do zastosowań jako sorbenty i wypełniacze funkcjonalne. Sytuacja zmienia się na skutek wspólnych działań i badań z naszym udziałem – mówi dr hab. inż. Michał Łach, profesor Politechniki Krakowskiej, specjalizujący się w innowacyjnych rozwiązaniach materiałowych. To właśnie prace jego zespołu przyczyniły się do rynkowego zwrotu – polska kopalnia diatomitu z Jawornika ma szansę podjąć konkurencyjną walkę z zagranicznymi producentami surowca.   Kluczową rolę miał w tym wspólny projekt Politechniki i Górtechu (pt. „Opracowanie i demonstracja technologii wytwarzania wysoko efektywnych sorbentów na bazie diatomitu oraz wypełniaczy diatomitowych”), realizowany ze środków europejskich. Objął 2-letnie prace badawcze, a po nich fazę wdrożeniową – przygotowanie efektów prac badawczych do wdrożenia przemysłowego i transfer wiedzy naukowej do działalności gospodarczej.     Diatomit w nowych produktach – sorbent oraz dodatki dla rynku lakierniczego i budowlanego   Badania naukowców PK nad innowacyjnym zastosowaniem diatomitu, realizowane były z wykorzystaniem zaawansowanej infrastruktury Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej. Objęły m.in. mikroskopię SEM/EDS, analizę składu fazowego (XRD), porozymetrię rtęciową, analizę powierzchni właściwej BET, badania termiczne (TG/DSC), badania wytrzymałościowe oraz zaawansowane metody charakteryzacji struktury i właściwości materiałów.    – Dzięki naszym pracom badawczo-rozwojowym kopalnia mogła wdrożyć nową koncepcję technologii produkcji zaawansowanych wyrobów diatomitowych, zoptymalizować procesy kalcynacji i przetwarzania diatomitu. Opracowaliśmy też trzy nowe produkty, które Górtech włączył do swojej oferty – mówi prof. PK Michał Łach.   Pierwszy, najszybciej zdobywający polski rynek, to wysokoefektywny sorbent do pochłaniania substancji ropopochodnych. Stosuje się go do usuwania wycieków i zanieczyszczeń olejowych z gleb, wód oraz powierzchni, w tym drogowych i przemysłowych. – Charakteryzuje się chłonnością przekraczającą 100 procent masy sorbentu, trwale wiąże pochłonięte substancje, bez ich wtórnego uwalniania. Ma wysoką porowatość i dużą powierzchnię właściwą, co przekłada się na wysoką efektywność sorpcji substancji ropopochodnych. Jego wysoka skuteczność została potwierdzona badaniami laboratoryjnymi i testami aplikacyjnymi – opisuje prof. Łach.   Sorbent znajduje zastosowanie m.in. w: działaniach interwencyjnych w razie awarii, wycieków, w ochronie środowiska, w przemyśle chemicznym i petrochemicznym, w gospodarce komunalnej. W Polsce z produktu spółki Górtech korzystają m.in. stacje benzynowe, Orlen, PKP PLK, KGHM, Autostrada Mazowiecka i wiele innych.   Wiele zastosowań może znaleźć druga z innowacji opracowana we współpracy naukowców PK i specjalistów Górtechu.  Wielofunkcyjny dodatek do farb, lakierów i dla rolnictwa jest oparty na kalcynowanym diatomicie. – Zwiększa odporność korozyjną i odporność na ścieranie powłok, zwiększa trwałość i stabilność farb i lakierów. Może być też stosowany jako nieorganiczny ulepszacz gleby, poprawia strukturę podłoża i retencję wody – wyjaśnia dr hab. Michał Łach. Produkt znalazł zastosowanie w przemyśle farbiarskim i lakierniczym, a także rolnictwie i ogrodnictwie (w formie produktu handlowego DIATO Garden oraz diato powder) oraz ochronie biologicznej materiałów.   Ciekawym nowym produktem opracowanym w projekcie jest dodatek diatomitowy do materiałów geopolimerowych i materiałów budowlanych. Może znaleźć zastosowanie w materiałach niskoemisyjnych i ekologicznych dla zrównoważonego budownictwa oraz nowoczesnej chemii budowlanej. Zwiększa on trwałość i odporność eksploatacyjną oraz  wytrzymałość materiału na ściskanie. Dzięki diatomitowemu dodatkowi materiał zyskuje też udoskonaloną mikrostrukturę i jednorodność.             Tańsza i bardziej przyjazna dla środowiska produkcja   Istotnym elementem współpracy Politechniki z kopalnią w Jaworniku Ruskim było obniżenie finansowych i środowiskowych kosztów jej działania. Służyło temu m.in. opracowanie koncepcji pilotażowej instalacji kalcynacyjnej z systemem odzysku ciepła. – To dobry przykład jak nauka może wspierać biznes wydobywczy. Podważamy nim stereotypowe myślenie o kopalni jako miejscu rzadko kojarzonym z ochroną środowiska i niskimi kosztami eksploatacji – podkreśla dr hab. inż. Janusz Mikuła, prof. PK, dziekan Wydziału Inżynierii Materiałowej i Fizyki Politechniki Krakowskiej.   Prezes Górtechu Krzysztof Smoroń podkreśla:  – Nasza instalacja nie tylko obniża koszty operacyjne i zwiększa efektywność procesu produkcyjnego, ale też przyczynia się do redukcji zużycia energii i poprawy śladu środowiskowego technologii. Rozwiązanie jest cennym krokiem w kierunku energooszczędnych i niskoemisyjnych technologii przetwarzania surowców mineralnych.   Wdrożenie innowacyjnych technologii do kopalnianej praktyki było możliwe także dzięki, finansowanym w ramach projektu, znaczącym inwestycjom infrastrukturalnym w nowe urządzenia m.in. granulatory, przesiewacze, urządzenia do obróbki surowca aż po budowę nowej hali produkcyjnej.     –  Dzięki współpracy z Politechniką Krakowską nasza spółka pozyskała całkowicie nowe możliwości produkcyjne, ulepszając proces homogenizacji, granulacji oraz kalcynacji diatomitu – mówi prezes Krzysztof Smoroń. – Mogliśmy dzięki temu wprowadzić na rynek nowe produkty, wytwarzane u nas zakładzie. Udało się także opracować nowe zastosowania dla dotychczas produkowanych przez nas materiałów, dzięki czemu pozyskaliśmy masę nowych klientów z branż, do których wcześniej nie sprzedawaliśmy naszych produktów. Przychód spółki w roku 2025 w stosunku do roku 2023 wzrósł aż o 65% – wylicza szef Górtechu. Jak dodaje, firma dodała też do swojego portfolio nowe usługi (takie jak granulacja, homogenizacja, kalcynacja) i regularnie zyskuje na nie klientów.     Materiały budowlane z odpadów – nowy kierunek wspólnych działań   We współpracy z Politechniką Górtech włączył się też w prace nad kolejnymi innowacjami – uczestniczył w międzynarodowych badaniach nad opracowaniem nowych, wzmocnionych włóknami, ekologicznych kompozytów geopolimerowych z dodatkiem diatomitu dla budownictwa i branży materiałów budowalnych. Nad rozwiązaniem pracowało międzynarodowe konsorcjum naukowców i przedsiębiorców z Polski, Norwegii, Rumunii i Czech w ramach projektu GEOSUMAT (finansowanego z programu M-ERA.NET).     – Celem tego projektu było opracowanie innowacyjnych kompozytów geopolimerowych, tworzonych na bazie lokalnie dostępnych materiałów odpadowych, takich jak popioły lotne, łupki węglowe, diatomit, żużle hutnicze, a także ich połączenie ze zbrojeniami hybrydowymi z recyklingu: m.in. z paneli fotowoltaicznych, włókien bazaltowych i frakcji RDF – wyjaśnia prof. Michał Łach, który kierował projektem.     Kluczowym założeniem w pracach było zastąpienie tradycyjnych spoiw cementowych bardziej zrównoważonymi alternatywami, pozwalającymi na redukcję emisji CO₂ i wykorzystanie trudnych do zagospodarowania strumieni odpadowych. I takie alternatywy naukowcy zidentyfikowali i przebadali. Wskazali ponad 10 rodzajów odpadów przemysłowych, które można – zgodnie z zasadami gospodarki cyrkularnej – wykorzystać jako surowiec do kolejnego cyklu produkcji. Dokonali ich szczegółowej charakterystyki chemicznej, mineralogicznej, strukturalnej i termicznej, a także kwalifikacji jako potencjalnych prekursorów, wypełniaczy lub zbrojenia w kompozytach geopolimerowych. W wyniku tych prac powstały nowe kompozyty geopolimerowe na bazie surowców odpadowych z wykorzystaniem różnego rodzaju zbrojeń (również pochodzenia odpadowego), wykazujące korzystne właściwości użytkowe. Zostały wykorzystane do prototypowego wdrożenia w postaci okładzin ściennych do zastosowań wewnątrz budynków.     Współpraca naukowców Politechniki Krakowskiej z kopalnią diatomitu w Jaworniku Ruskim trwa (w ramach kolejnych projektów badawczo-rozwojowych). Pokazuje, że dzięki innowacjom i transferowi wiedzy możliwe jest skuteczne przywracanie konkurencyjności krajowych surowców oraz modernizacja tradycyjnego przemysłu wydobywczego. Opracowane wspólnie technologie i nowe produkty mogą nie tylko zwiększać przychody firm i otwierać je na nowe rynki, ale także poprawić efektywność energetyczną i środowiskową produkcji. – Doświadczenia z Jawornika mogą być inspiracją dla całego polskiego sektora górniczego, który poszukuje dziś realnych i zrównoważonych ścieżek transformacji. Mamy konkretne propozycje rozwiązań w tym zakresie, którymi interesują się już polskie spółki węglowe – zapowiada prof. Michał Łach.        Prace nad innowacyjnym wykorzystaniem polskiego diatomitu realizowane były w ramach projektów:   1. „Opracowanie i demonstracja technologii wytwarzania wysoko efektywnych sorbentów na bazie diatomitu oraz wypełniaczy diatomitowych” (POIR.04.01.04-00-0032/20-00). Realizacja: Politechnika Krakowska, Wydział Inżynierii Materiałowej i Fizyki oraz  Specjalistyczne Przedsiębiorstwo Górnicze Górtech sp. z o.o. Wartość projektu – 7 809 250 zł (udział PK 2 369 875 zł).   2. Międzynarodowy projekt M-ERA.NET 3/2021/70/GEOSUMAT/2022 "Materials for circular economy - industrial waste based geopolymers composites with hybrid reinforcement” Realizacja: UIT - Norweski Uniwersytet Arktyczny (lider), Politechnika Krakowska (Wydział Inżynierii Materiałowej i Fizyki, Wydział Inżynierii Lądowej), firma Gerosion (Islandia), Specjalistyczne Przedsiębiorstwo Górnicze Górtech sp. z o.o (Polska), Uniwersytet Babeș-Bolyai (Rumunia), Politechnika Czeska w Pradze, firmaq CHEMSTR - ŠAFAŘÍK, ReforceTech AS. Wartość projektu – 1 611 732 EUR (udział PK i Górtechu – 230 000 EUR). Obecnie nadal trwają prace związane z wykorzystaniem diatomitu w ramach projektów:   1. Międzynarodowy projekt M-ERA.NET3/2023/67/CleanLake/2024 „Development of water treatment systems that counteract the eutrophication process of lakes based on zeolites obtained from industrial by-products”. Realizacja: Politechnika Krakowska (lider, kierownik prof. Kinga Korniejenko), Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu, PROTE Technologie dla Środowiska Sp. z o.o. ; Technische Universität Bergakademie Freiberg, Vilnius Gediminas Technical University. Wartość projektu – 677 000 EUR. 2. „Badania funkcjonalnych lekkich struktur porowatych na bazie glinokrzemianów aktywowanych alkalicznie - PN/01/0067/2022 (projekt finansowany przez MNiSW w ramach konkursu „Perły Nauki”). Realizacja: Politechnika Krakowska (kierownik: Agnieszka Przybek, opiekun naukowy: dr hab. inż. Michał Łach, Prof. PK). Wartość projektu – 239 970 PLN.           {fastsocialshare}